Тәрбиеленушілерге арналған жаттығулар
«Менің көңіл күйім»
Не істеу керек:
Эмоциялар тізіміне қарап, қазір өзіңе сәйкес келетінін таңда:
😊 Қуаныш
😐 Сабырлы күй
😠 Ашулану
😢 Мұң
😟 Алаңдау
Осы эмоцияны сал немесе бір сөзбен сипатта.
«Кірпі сияқты тыныс алу»
Нұсқаулық:
Мұрынмен баяу дем ал (3 секунд).
Демді ұстап тұр (2 секунд).
Ауызбен баяу дем шығар (4 секунд).
5 рет қайтала.
Бұл жаттығу тыныштануға көмектеседі.
«Өз күніңді сал»
Тапсырма:
Бүгінгі күнің қандай болғанын сал:
не ұнады
не көңіліңді түсірді
ең қызықтысы не болды
Кез келген түсті қолдануға болады.
«Көмекші ойлар»
Оқы да, өзіңе сәйкес келетін сөйлемді таңда:
«Мен бұны жеңе аламын»
«Мен көмек сұрай аламын»
«Қателесу — қалыпты жағдай»
«Мен тырысып жүрмін, бұл маңызды»
Оны дауыстап 3 рет айт.
«Тоқта — үзіліс»
Қашан орындау керек: ашуланғанда немесе мазасызданғанда.
Қалай орындау керек:
Тоқта.
10-ға дейін сана.
Өзіңнен сұра: «Қазір мен не сезіп тұрмын?»
Содан кейін жағдайды сабырмен қалай шешуге болатынын ойла.
«Мен жараймын»
Тапсырма:
Бүгін өзіңде жақсы шыққан 3 нәрсені жаз немесе дауыстап айт.
Тіпті өте кішкентай болса да.
«Көмек қорабы»
Ойлан да, жауап бер:
Көңілім түскенде мен кімге жүгіне аламын?
Қиын жағдайда маған кім көмектесе алады?
Осы адамдарды сал немесе аттарын жаз.
«Дене сөйлейді»
Нұсқаулық:
Көзіңді жұмып, жауап бер:
Денемнің қай жері қазір тыныш?
Қай жерде кернеу бар?
Қолыңды сол жерге қойып, 5 рет тыныс ал.
«Күннің тыныш аяқталуы»
(Ұйықтар алдында орындауға болады)
Өзіңе айт:
Бүгін мен тырыстым
Ертең — жаңа күн
Мен демала аламын
3 рет баяу дем алып, дем шығар.
«Эмоциялық сканер»
Мақсаты: өз күйіңді түсінуді үйрену
Нұсқаулық:
Жазбаша жауап бер:
Қазір мен не сезіп тұрмын? (1–2 эмоция)
Бұл сезім неден пайда болды?
Оның күші 1-ден 10-ға дейін қанша?
Эмоцияны нақты атауға тырыс (жай ғана «жақсы» деп қойма).
«Ой → сезім → әрекет»
Мақсаты: ойлардың мінез-құлыққа қалай әсер ететінін түсіну
Сызбаны толтыр:
Жағдай: не болды
Ой: мен не ойладым
Сезім: не сезіндім
Әрекет: не істедім
Ойды өзгертуге болар ма еді — ойлан.
«Бақылай аламын / бақылай алмаймын»
Мақсаты: мазасыздықты азайту
Парақты екіге бөл:
Мен бақылай алатын нәрселер
Мен бақылай алмайтын нәрселер
Тек бірінші бөлікке назар аудар.
«Әрекетке дейінгі үзіліс»
Мақсаты: импульсты басқару
Күшті эмоция пайда болғанда:
30 секундқа тоқта
5 рет баяу тыныс ал
Өзіңнен сұра:
«Егер мен осылай істесем, не болады?»
«Менің шекараларым»
Мақсаты: жеке шекараны түсіну
Шын жауап бер:
Маған ұнамайды, бірақ жиі төзетін нәрсе не?
Қандай жағдайда «жоқ» деуге қорқамын?
«Жоқ» деп қалай сабырмен айтуға болады?
«Ішкі диалог»
Мақсаты: өзін-өзі бағалаумен жұмыс
Қателескенде өзіңе жиі айтатын сөзді жаз.
Енді оны қолдайтын ересек адам қалай айтар еді — солай өзгертіп жаз.
«Мәселені шешу»
Мақсаты: шешім қабылдау дағдысын дамыту
Мәселе неде?
Шешудің 3 нұсқасы қандай?
Әрқайсысының плюсы мен минусы
Қай нұсқа ең қауіпсіз?
«Менің күшті жақтарым»
Мақсаты: өзіне сенімділікті қалыптастыру
Жауап бер:
Мен нені жақсы істей аламын?
Басқалар мені не үшін бағалайды?
Бір жыл бұрынғыдан қазір не жақсырақ шығады?
«Қатты қысым болғанда»
Мақсаты: күшті эмоция кезінде өз-өзіне көмектесу
Өз тізіміңді жаса:
Мені не тыныштандырады
Кімге жүгінуге болады
Не істеуге болмайды
Бұл тізімді сақтап қой.
«Болашақтағы өзіме хат»
Мақсаты: қолдау және ой елегінен өткізу
Өзіңе бір жылдан кейін оқитын хат жаз:
неге қол жеткізгің келеді
қазір неден қорқасың
өзіңе не айтқың келеді
