Балалар аула клубтарының қосымша білім беру педагогтарына арналған әдістемелік ұсынымдар
1. Қызметті ұйымдастырудың жалпы тәсілдері
Балалар аула клубындағы қосымша білім беру педагогының жұмысы баланың тұлғалық дамуына, қабілеттерін ашуға және табысты әлеуметтенуіне жағдай жасауға бағытталуы тиіс.
Педагог:
• балалардың жас, жеке және психофизиологиялық ерекшеліктерін ескеруі;
• сабақтарды еріктілік, қызығушылық пен белсенділік қағидаттарына негіздеуі;
• әр бала өзін маңызды әрі табысты сезінетін қолайлы эмоциялық ахуал қалыптастыруы;
• жұмыстың әртүрлі түрлерін қолдануы: сабақтар, ойындар, жобалар, жарыстар, акциялар, экскурсиялар, шеберлік сабақтары;
• тәрбиеленушілерде ынтымақтастық, жауапкершілік және өзара көмек дағдыларын қалыптастыруы қажет.
Сабақтар формальды сипатта болмай, балаларды шығармашылыққа, ізденіске және өз бетінше шешім қабылдауға жетелейтін мазмұнды іс-әрекетке толы болуы маңызды.
2. Балалардың қабілеттері мен қызығушылықтарын анықтау
Қабілеттерді анықтау – баланың клубқа келген алғашқы күндерінен басталатын үздіксіз үдеріс.
Ұсынылады:
• балаларды әртүрлі іс-әрекет түрлерінде жүйелі педагогикалық бақылау;
• әңгімелесу, ойын тапсырмалары, шағын жобалар, сауалнама қолдану;
• баланың қай іс-әрекетте белсенділік, қызығушылық және табыс көрсететінін талдау;
• мәліметтерді жеке даму картасына немесе тәрбиеленуші портфолиосына тіркеу;
• баланың бейімділігі мен жетістіктерін талқылауға ата-аналарды тарту.
Анықталған қызығушылықтар сабақ бағытын, тапсырмалардың күрделілік деңгейін және жеке даму траекториясын таңдаудың негізі болады.
3. Жеке және сараланған тәсіл
Әр бала өз қарқынымен дамиды, сондықтан педагог тапсырмалардың әртүрлі деңгейін қарастыруы тиіс.
Жұмыста:
• базалық, күрделендірілген және шығармашылық тапсырмалар ұсыну;
• балаларға тақырыпты, топтағы рөлді, тапсырманы орындау тәсілін таңдауға мүмкіндік беру;
• бастамашылдық пен дербес идеяларды қолдау;
• тәлімгерлікті қолдану: мықты балалар қиналатындарға көмектеседі;
• әр бала үшін жетістік жағдайын жасау қажет.
Жеке тәсіл қабілеттерді дамытып қана қоймай, өзіне деген сенімділік пен оқуға деген ынтаны қалыптастырады.
4. Дамытушы ортаны ұйымдастыру
Дамытушы орта балалардың қызығушылығы мен белсенділігін арттыруы тиіс.
Педагогқа ұсынылады:
• клуб кеңістігін ұтымды ұйымдастыру: сабақ, демалыс, қарым-қатынас, жұмыстар көрмесі аймақтары;
• көрнекі материалдар, жетістіктер стендтері, тақырыптық бұрыштар қолдану;
• материалдар мен құрал-жабдықтардың қолжетімділігін қамтамасыз ету;
• заманауи педагогикалық технологияларды пайдалану: жобалық, ойын, зерттеу, интерактивті;
• сабақ мазмұнын балалардың қызығушылықтары мен өзекті үрдістерге сай жаңартып отыру.
Орта қауіпсіз, әсем және ынталандырушы болуы тиіс.
5. Дарынды балалармен жұмыс
Дарынды балалармен жұмыс олардың әлеуетін қолдау, сүйемелдеу және дамыту қағидаттарына негізделеді.
Педагогқа маңызды:
• балалардың байқауларға, фестивальдерге, жарыстарға, жобаларға қатысуы арқылы дарындылығын анықтау;
• жеке білім беру бағыттарын әзірлеу;
• күрделілігі жоғары және шығармашылық тапсырмалар ұсыну;
• жобалық және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыру;
• балаларда өзін таныстыру, көпшілік алдында сөйлеу, командада жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру;
• дарынды балалардың эмоциялық жағдайын қолдау, шамадан тыс жүктеме мен күйіп кетудің алдын алу.
6. Отбасымен және қоғаммен өзара әрекеттесу
Баланың тиімді дамуы отбасымен ынтымақтастықсыз мүмкін емес.
Педагогқа ұсынылады:
• ата-аналарды балалардың жетістіктері мен қиындықтары туралы үнемі хабардар ету;
• кеңестер, ата-аналар жиналыстары, ашық сабақтар өткізу;
• ата-аналарды клуб іс-шараларына тарту;
• мектептермен, мәдениет, спорт, қосымша білім беру ұйымдарымен ынтымақтастық орнату;
• әлеуметтік серіктестермен бірлескен жобалар ұйымдастыру.
Мұндай өзара әрекеттесу балалардың даму мүмкіндіктерін кеңейтеді.
7. Педагогтың әдістемелік өзін-өзі дамытуы
Педагогтың кәсіби өсуі – білім беру үдерісінің сапасының кепілі.
Педагог:
• біліктілігін жүйелі түрде арттыруы;
• заманауи әдістемелер мен технологияларды меңгеруі;
• әдістемелік бірлестіктерге, семинарларға, байқауларға қатысуы;
• өз қызметін талдауы;
• озық тәжірибені жинақтап, таратуы тиіс.
Өзін-өзі дамыту педагогтың балалар үшін қызықты әрі заманауи болуына көмектеседі.
8. Жұмыс нәтижелерін бағалау
Нәтижелерді бағалау тек жетістіктерді тіркеуге емес, баланың дамуына бағытталуы тиіс.
Ұсынылады:
• тәрбиеленушілердің қабілеттері мен қызығушылықтарының дамуына мониторинг жүргізу;
• жетістіктер портфолиосын пайдалану;
• байқауларға, жарыстарға, жобаларға қатысуы мен нәтижелерін талдау;
• балалармен өзін-өзі бағалау және рефлексия жүргізу;
• талдау нәтижесі бойынша бағдарламалар мен жұмыс әдістерін түзету;
• балалар мен педагогтардың жетістіктерін мадақтау.
Жүйелі бағалау балалар аула клубтарының жұмыс сапасын үнемі жақсартуға мүмкіндік береді.
