«Эмоциялармен қалай күресуге болады»
- Қазір не сезіп тұрғаныңды байқа.
- Эмоцияны сөзбен ата.
- Бір сәтке тоқтап, терең дем ал және дем шығар.
- Ашулансаң, жұдырықты қысып, босат.
- Қорқыныш сезілсе, 5 рет дем алып, шығарып көр.
- Эмоцияны не тудырғанын түсінуге тырыс.
- Өзгерте алатын нәрселерді ойла.
- Өз қолыңнан келмейтін нәрселерді түсін.
- Сезіміңді жаз немесе сурет сал.
- Өзіңе қолдау көрсететін сөз айт.
- Көмекке ересек немесе досқа жүгін.
- Өзіңе ұнайтын нәрсе жаса.
- Жүруге шық немесе физикалық жаттығу жаса.
- Күшті эмоция кезінде маңызды шешім қабылдама.
- Эмоциялар өтеді, бұл қалыпты жағдай.
«Стресті қалай жеңуге болады»
- Демді баяулатып ал.
- Қазіргі сәтке көңіл аудар.
- Мәселені кішкене қадамдарға бөл.
- Үш нәрсені ата, оны өзің басқара аласың.
- Қажет болса тыныш жер тап.
- Өзіңе айт: «Мен біртіндеп жеңемін».
- Жеңіл физикалық жаттығу жаса.
- Досқа немесе ересекке сөйлес.
- Сезімдеріңді дәптерге жаз.
- Позитив ойларды қолда: «Мен тырысамын, бұл қалыпты».
- Өзгеше көңіл бөлетін нәрсе таб (сурет, музыка, ойын).
- Қысқа үзілістер жаса.
- Өзгелермен салыстырма.
- Кіші жетістіктерді атап өт.
- Стресс уақытша, өтеді.
«Өзін-өзі сенімді дамыту»
- Күнделікті жетістіктеріңді байқа.
- Бір жақсы істі жаз.
- Достарың мен тәлімгерлеріңнің саған баға бергенін еске ал.
- Күшті жақтарыңды ата.
- Өзгелермен салыстырма.
- Жаңа тапсырмаларды кішкене қадамдармен орында.
- Өзіңе айт: «Мен жасай аламын».
- Қателесуге рұқсат ет.
- Қажет болса көмек сұра.
- Тек нәтиже емес, прогресті де атап өт.
- Сезімдеріңді дауыстап айт.
- Басқаларды қолда, бұл сенімділікті арттырады.
- Командалық тапсырмаларға қатыс.
- Тіпті кішкене жетістіктерді атап өт.
- Әр күн — өзіңді жетілдіру мүмкіндігі.
«Достықты қалай қолдау керек»
- Досыңды мұқият тыңда.
- Басқаның пікірін сыйла.
- Сезімдеріңді шынайы, бірақ сабырлы бөліс.
- Қиын сәтте қолда.
- Кіші қателіктерді кешір.
- Көмек сұраудан қорықпа.
- «Рақмет» деп айт және бір-біріңді бағала.
- Дауларда компромис ізде.
- Досыңның жетістігіне қуаны.
- Бірлескен қызығушылықтарды дамыт.
- Аңыз-әңгімелерді таратпа.
- Жеке шекараны сыйла.
- Бірге уақыт өткізу.
- Мәселелерді талқыла, жасырма.
- Достық — екі жақты қамқорлықты қажет етеді.
«Қорқынышпен қалай күресуге болады»
- Демді баяулат: 3 санау арқылы дем ал, 4 санау арқылы дем шығар.
- Қорқып тұрғаныңды ата.
- Мәселені кішкене бөліктерге бөл.
- Өзіңе айт: «Мен біртіндеп жеңемін».
- Қарап тұрған 3 нәрсені ата.
- Естіп тұрған 2 дыбысты ата.
- Қол тигізуге болатын 1 нәрсені тап.
- Сезіміңді ересекке немесе досқа айт.
- Ойларыңды дәптерге жаз.
- Басқа нәрсемен айналысып көңіл бөл (музыка, сурет, серуен).
- Жеңіл физикалық жаттығу жаса.
- Қорқыныш кезінде маңызды шешім қабылдама.
- Тіпті кішкентай жетістіктерді атап өт.
- Қорқыныш келеді және кетеді.
- Өзіңе демалыс бер және қамқор бол.
«Концентрация және оқу»
- Күндік жоспар жаса.
- Бір тапсырманы бір уақытта орында.
- Қысқа мақсаттар қой.
- 30–40 минут сайын үзіліс жаса.
- Жұмысқа тыныш жер тап.
- Ойларыңды жаз немесе сурет сал.
- Алдымен қиын істі, кейін жеңіл істі жаса.
- Позитив ойларды қолда: «Мен жасай аламын».
- Телефон мен шуға алаңдама.
- Тәлімгермен немесе доспен қиындықты бөліс.
- Материалды өз сөзіңмен қайтала.
- Көз және қол жаттығуларын жаса.
- Жасаған істеріңді атап өт, мотивация болады.
- Достармен бірге үйрену пайдалы.
- Кішкентай қадамдар үлкен нәтижеге жеткізеді.
«Көмек сұрау»
- Көмек қажет екенін байқа.
- Кімге жүгінуге болатынын ойла.
- Сенетін адамды таңда.
- Ашық айт: «Маған көмек керек».
- Қиындықты түсіндір.
- Кеңесті сабырмен тыңда.
- Сұрақтардан қорықпа.
- Ұсынылған шешімді біртіндеп байқап көр.
- Көмек үшін рахмет айт.
- Бірінші рет көмектеспесе, тағы бір рет сұра.
- Әртүрлі адамдардан сұрауға болады.
- Көмек сұрау — әлсіздік емес, күш.
- Жетістікке жеткен соң бөліс.
- Мүмкін болса, басқаларға кеңес бер.
- Көмек сұрау қалыпты және пайдалы.
«Жеке шекараларды қалай орнатуға болады»
- Нені ұнатпайтыныңды байқа.
- Қай кезде ыңғайсыз екенін анықта.
- Қабылдай алатын және қабылдай алмайтын нәрселерді шеш.
- «Жоқ» деп сабырлы, сенімді айт.
- «Маған бұл ұнамайды», «Мен қаламаймын» сияқты сөздерді қолда.
- Басқаларды ренжітпей өзіңді қорға.
- Басқалардың шекарасын тыңда.
- Уақыт сұраудан қорықпа.
- Шекара бұзылған жағдайларды жаз.
- Достарыңмен шекараларыңды бөліс.
- Сезімдерің маңызды екенін ұмытпа.
- Егер шекара жиі бұзылса, ересекке жүгін.
- Басқалардың шекарасын сыйла.
- Кіші жағдайларда шекараны тәжірибелей біл.
- Өзіңді қорғау сенімділікті арттырады.
«Шешім қабылдау»
- Алдымен тоқтап, ойлан.
- Мәселені анықта.
- Барлық шешім нұсқаларын жаз.
- Әр нұсқаның артықшылығы мен кемшілігін ойла.
- «Қауіпсіз және нақты қайсы?» деп сұра.
- Ересек немесе досқа кеңес сұра.
- Әр нұсқаның салдарын елестет.
- Өздеріңе ең жақсы шешімді таңда.
- Біртіндеп әрекет ет.
- Егер болмай жатса, басқа нұсқаны байқап көр.
- Қателіктен үйрен.
- Шешімді асығыс қабылдама.
- Кейде кішкене қадам үлкен тәуекелден жақсы.
- Шешімнен кейін жетістіктерді атап өт.
- Өзіңе және қабілеттеріңе сен.
